დაკავშირება ჩვენთან ერთად

უზბეკეთმა

უზბეკეთი ვაჭრობაში შუა აზიასთან

გაზიარება:

გამოქვეყნებულია

on

ჩვენ ვიყენებთ თქვენს რეგისტრაციას იმისთვის, რომ მოგაწოდოთ შინაარსი თქვენი თანხმობით და გაგიუმჯობესოთ თქვენი გაგება. ნებისმიერ დროს შეგიძლიათ გააუქმოთ ხელმოწერა.

უზბეკეთში 2017 წლიდან დაიწყო ფართომასშტაბიანი რეფორმები სახელმწიფოსა და საზოგადოების ცხოვრების ყველა სფეროში. მნიშვნელოვანი ცვლილებები შეეხო საგარეო სავაჭრო პოლიტიკას, რამაც საშუალება მისცა, მიუხედავად პანდემიისა, გაეზარდა უზბეკეთის საგარეო ვაჭრობის მოცულობა. - წერს რუსლან აბატუროვი

ამ სფეროში რეფორმების ერთ-ერთი ყველაზე წარმატებული გამოვლინებაა საგარეო პოლიტიკური ვექტორის შეცვლა ორმხრივად მომგებიანი ურთიერთობების დამყარებაზე, პირველ რიგში, უახლოეს მეზობლებთან - შუა აზიის ქვეყნებთან. რადიკალურად გამარტივდა საზღვრის გადაკვეთის პროცედურები - სასაზღვრო ტერიტორიებიდან მოსულ ადამიანებს შეეძლოთ თავისუფლად კომუნიკაცია, დროდადრო გაიზარდა სატრანსპორტო კომუნიკაციის დონე ცენტრალური აზიის ქვეყნებთან და, კერძოდ, აღდგა ავტობუსების მომსახურება.

აქცენტი ასევე გაკეთდა ორმხრივად მომგებიანი ეკონომიკური და სავაჭრო კავშირების დაჩქარებულ ზრდაზე. საგრძნობლად გამარტივდა სავაჭრო პროცედურები და გათავისუფლდა საქონლის გადაადგილება საზღვარზე. გზა გაიხსნა ორმხრივი ინვესტიციებისთვის. ყოველივე ამან შესაძლებელი გახადა უზბეკეთსა და ჩვენი რეგიონის ქვეყნებს შორის ვაჭრობის მოცულობის გამრავლება. ეს სტატია ყურადღებას გაამახვილებს იმაზე, თუ როგორ გაიზარდა უზბეკეთის სავაჭრო თანამშრომლობა ცენტრალური აზიის ქვეყნებთან და რა ხარისხობრივი ცვლილებები მოხდა მათთან უზბეკეთის ვაჭრობის სტრუქტურაში.

მოწინავე ვაჭრობის ზრდა

5 წლის განმავლობაში უზბეკეთის ვაჭრობა ცენტრალური აზიის ქვეყნებთან გაიზარდა 2.6-ჯერ, 2.5 წლის 2016 მილიარდი დოლარიდან 6.3 წელს 2021 მილიარდ დოლარამდე. უზბეკეთის ექსპორტი ცენტრალური აზიის ქვეყნებში 2-ჯერ გაიზარდა - 1.3 მილიარდი დოლარიდან 2.7 მილიარდ დოლარამდე, ხოლო იმპორტი 3.2-ჯერ - დან. $1.2 მილიარდი. 3.7 მილიარდ დოლარამდე.

შუა აზიის ქვეყნებთან ვაჭრობის მოცულობა უფრო სწრაფად გაიზარდა, ვიდრე უზბეკეთის საგარეო ვაჭრობის მთლიანი მოცულობა დანარჩენ მსოფლიოსთან, რომელიც განსახილველ პერიოდში 1.7-ჯერ გაიზარდა, ექსპორტი 1.4-ჯერ, იმპორტი 2-ჯერ. ცენტრალური აზიის ქვეყნების წილი უზბეკეთის საგარეო სავაჭრო ბრუნვის მთლიან მოცულობაში 10.2%-დან 15.1%-მდე გაიზარდა, ექსპორტში 10.8%-დან 16%-მდე, ხოლო იმპორტში 9.6%-დან 14.5%-მდე.

გარდა ამისა, 2021 წელი გახდა რეკორდული წელი ცენტრალური აზიის თითოეულ ქვეყანასთან ცალ-ცალკე ვაჭრობის თვალსაზრისით. 5 წლის განმავლობაში ვაჭრობის მოცულობა გამრავლდა ცენტრალური აზიის ყველა ქვეყანასთან: ყაზახეთთან - 2-ჯერ, 3.9 მილიარდ დოლარამდე, ყირგიზეთთან - 5.7-ჯერ, 952 მილიონ დოლარამდე, ტაჯიკეთთან - 3-ჯერ, დოლარამდე. 605 მილიონი, თურქმენეთი — 4-ჯერ, 882 მილიონ დოლარამდე.

რეკლამა

ქვეყანაში ცვლილებები ვაჭრობის სტრუქტურაში

ყაზახეთი რჩება უზბეკეთის მთავარ სავაჭრო პარტნიორად ცენტრალურ აზიაში 2021 წლის ბოლოსთვის, მაგრამ განსახილველ პერიოდში შეინიშნება მისი წილის შემცირების ტენდენცია. თუ 2016 წელს ყაზახეთს უზბეკეთის სავაჭრო მოცულობის 77% უკავია ცენტრალური აზიის ქვეყნებთან, ამიტომ 2021 წელს მისი წილი 62%-მდე შემცირდა. ამავდროულად, გაიზარდა სხვა ქვეყნებთან ვაჭრობის წონა. ყირგიზეთის წილი 7 წელს 2016%-დან 15 წელს 2021%-მდე გაიზარდა, ტაჯიკეთი - 8%-დან 9.5%-მდე და თურქმენეთის 8.5%-დან 14%-მდე, შესაბამისად.

ამავდროულად, სტრუქტურულად, უზბეკეთმა მნიშვნელოვნად გააფართოვა თავისი ექსპორტი ცენტრალური აზიის რეგიონში. თუ 2016 წელს ყაზახეთს უზბეკეთის ექსპორტის 70%-ზე მეტი მოდიოდა ცენტრალური აზიის ქვეყნებში, მაშინ 2021 წლის ბოლოსთვის 44% უკვე გაიგზავნა ყაზახეთში. ამავდროულად, ყირგიზეთში ექსპორტის წილი საგრძნობლად გაიზარდა - 9.3 წლის 2016%-დან 30 წელს 2021%-მდე. შესაბამისად, განსახილველ პერიოდში, ტაჯიკეთის წილი ექსპორტში გაიზარდა 12.6%-დან 19%-მდე, თურქმენეთის კი _ დან. 6.1%-დან 7.2%-მდე.

სტრუქტურული ცვლილებები იმპორტში ქვეყნების მიხედვით არ ხასიათდება ასეთი დინამიზმით. ცენტრალური აზიის ქვეყნებში იმპორტის მთლიან მოცულობაში ყაზახეთის წილი 82 წელს 2016%-დან 74 წელს 2021%-მდე შემცირდა, ხოლო ყირგიზეთი და ტაჯიკეთი პრაქტიკულად უცვლელი დარჩა 4%-ით და 2.8%-ით, შესაბამისად. გაიზარდა თურქმენეთის როლი იმპორტში - 11%-დან 19%-მდე.

სასაქონლო ცვლილებები ვაჭრობის სტრუქტურაში

როგორც ზემოთ აღინიშნა, ბოლო წლებში ცენტრალური აზიის ქვეყნების როლი უზბეკეთის ვაჭრობაში გაიზარდა და საგარეო ვაჭრობის მთლიანი მოცულობის 15%-ს მიაღწია. უზბეკეთი, რომელიც ორჯერ არის დაშორებული მსოფლიო ოკეანედან და შეზღუდულია საზღვაო ვაჭრობის ყველა უპირატესობის გამოყენებაში, ცდილობს მაქსიმალურად გაზარდოს მიმდებარე ქვეყნების სავაჭრო პოტენციალი. 

2017 წელს უზბეკეთის სასაქონლო ექსპორტის თითქმის 75% ცენტრალური აზიის ქვეყნებში მოდიოდა საქონლის სამ ჯგუფში - საკვები (30.8%), მინერალური პროდუქტები (29.8%, ძირითადად საწვავი და ენერგეტიკული პროდუქტები) და ქიმიური პროდუქტები (13.9%). 2021 წელს კი მათ უკვე შეადგენდნენ ექსპორტის ნახევარზე ნაკლები - 40%. ამავდროულად, ექსპორტში პირველი ადგილი ეკავა ტექსტილისა და ტანსაცმლის პროდუქტებს (22%) და მანქანა-დანადგარებს, აღჭურვილობას და ელექტროპროდუქტებს (21.4%).

საკვების წილი სასაქონლო ექსპორტი 20%-მდე შემცირდა, ძირითადად ხილისა და თხილის ექსპორტის მოცულობის შემცირებით 25 წლის დონესთან შედარებით თითქმის 2017%-ით და 2 წელთან შედარებით 2019-ჯერ. მინერალური პროდუქტების წილი ექსპორტში. შემცირდა 6.4%-მდე, ძირითადად ბუნებრივი აირის ექსპორტის შემცირებით.

ქიმიური პროდუქტების წილი უზბეკეთის ექსპორტი ცენტრალური აზიის ქვეყნებში 2021 წელს უცვლელი დარჩა 13.7%. ამ ჯგუფში ძირითადი საექსპორტო პროდუქტებია სასუქები, რომელთა წილმა ექსპორტში 5.9% შეადგინა და პოლიმერები, რომელთა წილი ოდნავ შემცირდა 5.6 წლის 2018%-დან 4.9 წელს 2021%-მდე.

ტექსტილისა და ტანსაცმლის ექსპორტი ცენტრალური აზიის ქვეყნებში 4.4-ჯერ გაიზარდა და 490 წელს 2021 მილიონი დოლარი შეადგინა. ზრდა ძირითადად განპირობებული იყო ტანსაცმლის ექსპორტის 5-ჯერ გაზრდით — 50 წლის 2017 მილიონი აშშ დოლარიდან 250 წელს 2021 მილიონ დოლარამდე. ასევე აუცილებელია აღინიშნოს. ცენტრალური აზიის ქვეყნებში აბრეშუმის ნაწარმის ექსპორტის ზრდა განსახილველ პერიოდში 111 ათასი დოლარიდან 22 მილიონ დოლარამდე გაიზარდა. გარდა ამისა, 16-ჯერ გაიზარდა ნაქსოვი ქსოვილის ექსპორტი, საყოფაცხოვრებო ქსოვილების - 9-ჯერ.

ასევე, ცენტრალური აზიის ქვეყნები უზბეკური ფეხსაცმლის მთავარი ბაზარია. ფეხსაცმლის პროდუქციის ექსპორტი 2017-2021 წლებში 3.5-ჯერ გაიზარდა, 10-დან 35 მილიონ დოლარამდე.

განხილულ წლებში უზბეკეთი აქტიურად ზრდიდა საავტომობილო მანქანების ექსპორტს ცენტრალური აზიის ქვეყნების ბაზარზე. კერძოდ, ავტომობილების ექსპორტის მოცულობა გაიზარდა 8.7-ჯერ, 30-დან 264 მილიონ დოლარამდე, ხოლო უზბეკეთის მთლიანი ექსპორტის წილი ცენტრალური აზიის ქვეყნებში 1.2 წლის 2018%-დან 15 წელს 2021%-მდე გაიზარდა.

თუ გავითვალისწინებთ ექსპორტის სტრუქტურის ცვლილებას საქონლის დაჯგუფების პოზიციიდან საერთაშორისო ვაჭრობის სტანდარტული კლასიფიკაციის მიხედვით (SITC 2008), მაშინ ზემოაღნიშნული ტენდენციებიც შეიძლება გამოიკვეთოს:

  • საწვავი და ენერგეტიკული საქონლის წილის შემცირება 36 წელს 2018%-დან 3.4 წელს 2021%-მდე;
  • სამრეწველო საქონლის წილის ზრდა 10 წელს 2018%-დან 24.4 წელს 2021%-მდე;
  • მანქანებისა და აღჭურვილობის წილის ზრდა 4.3%-დან 2018 წელს 21.3%-მდე 2021 წელს;
  • მზა პროდუქციის წილის ზრდა 6 წელს 2017%-დან 16-2020 წლებში 2021%-მდე.;
  • ნედლეულის წილი ექსპორტში მერყეობდა 1-6%-ის ფარგლებში, ქიმიური პროდუქტების 10-13%-ის ფარგლებში.

აქედან გამომდინარე, უზბეკეთმა ბოლო წლებში საგრძნობლად მოახდინა თავისი ექსპორტის დივერსიფიკაცია ცენტრალური აზიის ქვეყნებში, ძირითადად უმაღლესი ხარისხის პროდუქციის ექსპორტის მოცულობის გაზრდით.

ცვლილებები იმპორტის სტრუქტურაში. ტრადიციულად, უზბეკეთი ცენტრალური აზიის ქვეყნებიდან ძირითადად კვების პროდუქტების, მინერალური პროდუქტების (ძირითადად საწვავი და ენერგია) და მეტალურგიის პროდუქტების იმპორტს ახორციელებს.

იმპორტის ძირითადი სტრუქტურული ცვლილებები ძირითადად დაკავშირებულია მინერალური პროდუქტების იმპორტის ზრდასთან, რომლის წილი 31.5 წელს 2017%-დან 41 წელს 2021%-მდე გაიზარდა. ამავდროულად, მეტალურგიული პროდუქციის იმპორტის წილი 29%-დან 17%-მდე შემცირდა. %

ცენტრალური აზიიდან საკვები პროდუქტების იმპორტისას აუცილებელია აღინიშნოს ბოლო წლების ზოგიერთი ტენდენცია, რომელიც დაკავშირებულია ეკონომიკაში მოხმარების სტრუქტურულ ცვლილებებთან და ცენტრალური აზიის ქვეყნების როლის გაძლიერებასთან უზბეკეთის სასურსათო უსაფრთხოების უზრუნველყოფაში.

Იმ ფონზე მოსახლეობის მოხმარების ზრდა 2017-2021 წლებში უზბეკეთმა მნიშვნელოვნად გაზარდა მეცხოველეობის იმპორტი ცენტრალური აზიის ქვეყნებიდან 40 ათასიდან 2017 წელს 94 მილიონ დოლარამდე 2019 წელს და 85 მილიონ დოლარამდე 2021 წელს, ხორცის 269 ათასი დოლარიდან 23 მილიონ დოლარამდე, მარცვლეულისა და ფქვილის იმპორტი 3.5-ჯერ გაიზარდა. , რომლებიც ცენტრალური აზიის ქვეყნებიდან უზბეკეთის მთლიანი იმპორტის 14-20%-ს შეადგენს. მზესუმზირის ზეთის იმპორტი 11-ჯერ გაიზარდა. ამჟამად ცენტრალური აზიის ქვეყნებზე მოდის უზბეკეთის საკვები პროდუქტების მთლიანი იმპორტის მესამედი.

ის საწვავის და ენერგეტიკული პროდუქტების იმპორტის წილი გაიზარდა 20%-დან 27%-მდე განსახილველ პერიოდში. ხოლო უზბეკეთის მიერ საწვავის და ენერგეტიკული საქონლის იმპორტის მთლიან მოცულობაში ცენტრალური აზიის წილი 32 წელს 2017%-დან 64 წელს 2021%-მდე გაიზარდა.

შავი ლითონები ძირითადად იმპორტირებულია მეტალურგიაში, მაგრამ მათი წილი ცენტრალური აზიის ქვეყნებიდან იმპორტის მთლიან მოცულობაში განსახილველ პერიოდში 23%-დან 14%-მდე შემცირდა. უზბეკეთი ძირითადად იმპორტს ახორციელებს ნახევარფაბრიკატებსა და ბრტყელ ნაგლინ პროდუქტებს, რკინისა და უშენადნობ ფოლადისგან დამზადებულ გისოსებს.

გარდა ამისა, ბოლო წლებში, მოცულობამ ცემენტის იმპორტი ცენტრალური აზიის ქვეყნებიდან 5.8-ჯერ გაიზარდა და სპილენძის მადნები და კონცენტრატები 17.6-ჯერ.

დასკვნა

უზბეკეთის ვაჭრობამ ცენტრალური აზიის ქვეყნებთან მნიშვნელოვანი ცვლილებები განიცადა 2017 წლიდან 2021 წლამდე. განსახილველ პერიოდში, როგორც ტაშკენტის ღია პოლიტიკის ნაწილი, რომელიც მიმართულია ორმხრივად მომგებიანი თანამშრომლობისკენ, მნიშვნელოვნად გაიზარდა მეზობელ ქვეყნებთან ვაჭრობის მოცულობა და მათი წილი მთლიანობაში. გაიზარდა უზბეკეთის სავაჭრო მოცულობა.

უზბეკეთის საგარეო ვაჭრობაში ცენტრალური აზიის ქვეყნების როლის გაძლიერება ნათლად აჩვენებს, რომ ჩვენი ეკონომიკა, არსებული ბუნებრივი და კლიმატური პირობები და რესურსები ერთმანეთს ავსებენ. არსებობს თანამშრომლობის მნიშვნელოვანი პოტენციალი და ქვეყნებს შორის ურთიერთსასარგებლო თანამშრომლობის შემდგომი გაზრდის აუცილებლობა, რათა მიაღწიოს სინერგიულ და მულტიპლიკაციურ ეფექტს ცენტრალური აზიის ქვეყნების ეკონომიკის დინამიური ზრდისთვის.

რუსლან აბატუროვი is მთავარი მკვლევარი, ეკონომიკური კვლევებისა და რეფორმების ცენტრი
უზბეკეთის რესპუბლიკის პრეზიდენტის ადმინისტრაციის ქვეშ

გაუზიარე ეს სტატია:

EU Reporter აქვეყნებს სტატიებს სხვადასხვა გარე წყაროებიდან, რომლებიც გამოხატავს თვალსაზრისების ფართო სპექტრს. ამ სტატიებში მიღებული პოზიციები სულაც არ არის EU Reporter-ის პოზიციები.
რეკლამა
კლიმატის ცვლილება5 დღის წინ

ევროკავშირის პასუხები კლიმატის ცვლილებებზე 

ყაზახეთის4 დღის წინ

სანქტ-პეტერბურგში გამართულ ეკონომიკურ ფორუმზე ყაზახეთის პრეზიდენტი პასუხობს რთულ კითხვებს საერთაშორისო დღის წესრიგისა და ურთიერთობების შესახებ.

ციფრული ტექნიკა4 დღის წინ

ციფრული ტექნოლოგიების საიმედოობა და უსაფრთხოება კომპანიებისთვის მთავარი პრიორიტეტი უნდა იყოს, ამბობს კრიპტოვალუტის ბირჟის WhiteBIT აღმასრულებელი დირექტორი

კლიმატის ცვლილება5 დღის წინ

კლიმატის ცვლილება: უკეთესია ევროკავშირის ტყეების გამოყენება ნახშირბადის ჩაძირვის მიზნით  

ყაზახეთის3 დღის წინ

იტალიის სასამართლომ გაამართლა პოლიციელები, რომლებმაც გაქცეული ყაზახი ოლიგარქის, მუხტარ აბლიაზოვის ცოლი დააკავეს.

ევროპარლამენტი4 დღის წინ

აღდგენის გეგმები: ევროპარლამენტარები ითხოვენ ფულის გონივრულ გამოყენებას, დემოკრატიულ ზედამხედველობას  

CO2 გამოყოფა4 დღის წინ

თვითმფრინავებიდან და გემებიდან გამონაბოლქვის შემცირება: ახსნილია ევროკავშირის ქმედებები 

ყაზახეთის3 დღის წინ

ევროკავშირი და ყაზახეთი მიზნად ისახავს „უფრო მჭიდრო“ ურთიერთობების დამყარებას

უკრაინა50 წთ წინ

პოდიუმიდან ჰუმანიტარულ ცენტრამდე: ჯულია გერშუნის ბრძოლა უკრაინის ბავშვებისთვის

ზოგადი4 საათის წინ

ინგლისური ენის სახალისო გაკვეთილები გამოცდილ ინგლისურის მასწავლებლებთან ერთად

ზოგადი4 საათის წინ

სპორტი და ფსონები - სად ვართ ახლა?

Malta4 საათის წინ

მალტამ შეიძლება მოატყუა გაერო, მაგრამ ადამიანის უფლებების შესახებ ქვეყნის საშინელი ჩანაწერი თავისთავად მეტყველებს

ევროკომისია8 საათის წინ

კონფერენციაზე ნათქვამია, რომ ევროკავშირი აძლიერებს ძალისხმევას ყალბი ამბების მზარდი პრობლემის "გადასაჭრელად".

რუსეთი9 საათის წინ

რუსეთი აჯობა აღმოსავლეთ უკრაინას, პუტინი მეორე მსოფლიო ომის წლისთავს აღნიშნავს

France10 საათის წინ

საფრანგეთის ოპოზიცია „ამპარტავან“ მაკრონს ეუბნება: კომპრომისი მხარდაჭერის მოსაპოვებლად

ავიაცია / ავიახაზები11 საათის წინ

ავიაკომპანიის მგზავრების მონაცემების გამოყენება შეზღუდული უნდა იყოს, ამბობს ევროკავშირის უმაღლესი სასამართლო

აზერბაიჯანის1 თვის წინ

ილჰამ ალიევი და პირველი ლედი მეჰრიბან ალიევა მეხუთე საერთაშორისო ფოლკლორული ფესტივალის „ხარიბულბულის“ გახსნას დაესწრნენ.

უკრაინა2 თვის წინ

უკრაინის ორ ქალაქ პოკროვსკსა და მიკოლაივში უსაფრთხო წყალი მოედინება

Bangladesh2 თვის წინ

ღიაობა და პატიოსნება მოიპოვებს შექებას ევროპარლამენტარებისგან, რადგან ბანგლადეში ებრძვის ბავშვთა შრომას და სამუშაო ადგილის უსაფრთხოებას

პოლიტიკა2 თვის წინ

"მეშინია, რომ მეორე დღეს ომი გაიზრდება" ბორელი პირობას დებს, რომ მხარს დაუჭერს უკრაინელებს რუსეთის ომის ფონზე

გარემოს3 თვის წინ

კომისია გთავაზობთ უფრო სამართლიან და მწვანე სამომხმარებლო პრაქტიკას

პოლიტიკა3 თვის წინ

საგარეო საქმეთა საბჭო საუბრობს იმაზე, თუ როგორ უნდა დაეხმაროს უკრაინას, კოორდინაცია გაუწიოს თავდაცვას

პოლიტიკა3 თვის წინ

ბრეტონი დეზინფორმაციის გავრცელებას პარლამენტის კომიტეტთან განხილვისას „ბრძოლის ველს“ უწოდებს

World4 თვის წინ

კომისია გაქცეულ უკრაინელებს თავშესაფარს პირდება

Trending